Tại buổi trao đổi, PGS, TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ, thảm họa (thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, xung đột...) không chỉ gây thiệt hại về vật chất, mà còn để lại những vết sẹo tâm lý dai dẳng. Trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương nhất do não bộ và khả năng điều hòa cảm xúc đang trong quá trình phát triển. “Sang chấn” trong tâm thần học mang ý nghĩa sống còn đối với mỗi cá nhân. Nếu không được xử lý đúng cách, những đổ vỡ về mối quan hệ hoặc sự đe dọa tính mạng sẽ trở thành thảm họa thực sự đối với tinh thần của trẻ. Nhiều trẻ nhỏ sau khi trải qua các sự cố như sốt xuất huyết nặng hoặc bị động vật tấn công đã hình thành nỗi sợ hãi cực độ, dẫn đến rối loạn stress sau sang chấn.

Bác sĩ Vũ Sơn Tùng, Trưởng phòng Sức khỏe tâm thần trẻ em và vị thành niên chia sẻ về những biện pháp điều trị hiệu quả cho trẻ.

Bác sĩ Đỗ Thùy Dung, Phòng Sức khỏe tâm thần trẻ em và vị thành niên, Viện Sức khỏe tâm thần đã chia sẻ ca lâm sàng điển hình: Một bệnh nhi nữ 10 tuổi, nhập viện trong tình trạng sợ hãi, hoảng loạn sau vụ cháy chung cư. Trẻ phải đối mặt với nỗi sợ tột cùng khi lạc mất người thân trong khói bụi và bóng tối. Dù may mắn thoát nạn về mặt thể chất, nhưng những ngày sau đó, trẻ rơi vào trạng thái mất ngủ, khóc lóc và căng thẳng cực độ. Bác sĩ Dung nhấn mạnh, các triệu chứng như rối loạn giấc ngủ, trầm cảm và lo âu thường xuất hiện ngay sau sự cố. Nếu gia đình không nhận diện kịp thời, trẻ có thể có những hành vi tự làm đau bản thân hoặc sai lệch trong nhận thức và ứng phó cảm xúc.

Về phương pháp can thiệp, theo bác sĩ Vũ Sơn Tùng, Trưởng phòng Sức khỏe tâm thần trẻ em và vị thành niên (Viện Sức khỏe tâm thần), cần đưa ra lộ trình hỗ trợ cụ thể theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, bác sĩ Vũ Sơn Tùng lưu ý một sai lầm thường gặp là việc cố gắng ép trẻ tái hiện lại toàn bộ sang chấn quá sớm. Việc hỏi quá chi tiết hoặc buộc trẻ kể lại sự việc có thể gây tác dụng ngược, làm trầm trọng hơn tình trạng tổn thương. Can thiệp tâm lý cần sự gợi mở ở mức độ nhất định, phù hợp với “thể trạng” tinh thần của từng trẻ.

Việc tham vấn tâm lý cần được coi là chuyện bình thường trong xã hội hiện đại. Đừng đợi đến khi trẻ có những biểu hiện nghiêm trọng mới tìm đến bác sĩ. Sự tiếp cận sớm chính là chìa khóa để trẻ phục hồi chức năng học tập và xã hội, ngăn ngừa những định kiến và rào cản trong tương lai.

Các bác sĩ nhấn mạnh về sự cần thiết xây dựng một mạng lưới hỗ trợ đa chuyên khoa giữa y tế, trường học và gia đình, nhằm bảo vệ sức khỏe tâm thần cho thế hệ trẻ trước những biến động khó lường của thiên tai và thảm họa.

BẢO CHÂU

https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/suc-khoe-tam-than-tre-em-sau-tham-hoa-nhung-anh-huong-tam-ly-va-cach-ho-tro-1030626