20/02/2026 | 11:10 GMT+7
Mâm ngũ quả là thứ không thể thiếu trên bàn thờ ngày Tết. Mâm ngũ quả ngày Tết không chỉ là vật trang trí mà còn là biểu tượng tâm linh kết tinh những mong cầu về một cuộc sống vẹn toàn.
Chuyên gia phong thủy cho biết, mâm ngũ quả đại diện cho ngũ hành "Kim, Mộc, Thủy, Hỏa Thổ". Còn theo quan niệm người xưa thì nó đại diện cho ngũ thường: "Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín".
Do đó người ta thường chọn những loại trái cây có màu sắc tươi sáng, quả tròn, láng bóng, có mùi thơm dễ chịu để đặt lên bàn thờ. Dân gian cho rằng, bưởi là loại quả thanh sạch nhất nên ngày Tết phải mua bưởi đặt lên bàn thờ để cả năm an lành, may mắn.
Tuy nhiên cũng có một số loại quả không nên bày trên mâm ngũ quả ngày Tết. Vì thế, khi chọn trái cây bài trí trên bàn thờ nhất định phải tránh những loại quả có gai, lá sắc bén như dứa (khóm) vì chúng mang sát khí. Ngoài ra, những loại quả có mùi khó chịu như sầu riêng cũng không nên đặt lên bàn thờ.
Có một số gia đình còn cắm cả ớt, bày cả chanh hoặc quất trên bàn thờ cho đủ màu sắc đẹp mắt. Nhưng phong thủy khuyên rằng không nên bày những thứ hoa quả không ăn được dâng cúng. Chỉ dâng cúng những món hoa quả ngon lành, đẹp mắt, tươi tắn lên bàn thờ để tỏ lòng tôn kính.
Lưu ý, mâm ngũ quả và đồ lễ bày trên bàn thờ đều cần là đồ thật.
.jpg)
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Bàn về lễ vật dâng lên bàn thờ gia tiên, thần, Phật ngày lễ, Tết, theo phong thủy, cơm gạo là cái tinh túy của đất trời ban cho con người. Chính vì thế đây là thứ tốt nhất mà con cháu có thể dâng lên cho các vị bề trên để tỏ lòng thành kính, biết ơn.
Ở bàn thờ các vị thần, Phật thì gia chủ nên cúng một chén cơm trắng còn đối với bàn thờ gia tiên thì cúng một mâm cơm đầy đủ.
Nhiều quan niệm cho rằng "trần sao âm vậy" thường sẽ mang bát cơm cúng vào sau cùng khi nén hương đã cháy được một phần. Giống như chúng ta ngồi ăn uống trước rồi mới sử dụng cơm trắng.
Ngoài lý do trên, lý giải về việc ưu tiên chọn cơm trắng dâng lên bàn thờ ngày lễ, Tết mà không phải là rượu thịt, phong thủy cho biết, đầu năm không nên sát sinh, thay vào đó cần hành thiện tích đức để tăng thêm phúc phận, giúp các gia đình có thể gặp hung hóa cát, biến xui thành may trong năm mới.
Thêm một lưu ý khác, việc thờ cúng cốt ở tấm lòng thành kính, sự hướng thiện, tu tập về tâm hồn chứ không lệ thuộc vào mâm cao cỗ đầy. Chính vì thế, cúng cơm trắng trên bàn thờ ngày Tết mang ý nghĩa về sự mộc mạc, chân thành, khá phù hợp với thuần phong mỹ tục của người Việt.
Việc cắm hoa không chỉ để trang trí mà còn để thu hút sinh khí. Dâng hoa tươi là cách con cháu bày tỏ tấm lòng thanh tịnh, sự tôn kính và lòng biết ơn đối với tổ tiên, thần linh. Hoa được ví như tinh túy của đất trời, dâng hoa là dâng điềm lành, cái đẹp lên bề trên.
Hoa tươi tượng trưng cho sức sống mới, sự sinh sôi nảy nở của mùa xuân. Theo phong thủy, hoa tươi giúp xua tan âm khí của năm cũ, đón nhận nguồn năng lượng tươi mới, mang lại may mắn và tài lộc cho gia chủ.
Mỗi loài hoa mang một "ngôn ngữ" riêng, đại diện cho những mong cầu khác nhau:
Hoa đồng tiền: Tượng trưng cho tài lộc, giàu sang.
Hoa mai/hoa đào: Những cành có cả nụ lẫn hoa tượng trưng cho "lộc lá" đang đơm hoa kết trái.
Hoa lay ơn, hoa cúc: Đại diện cho sự trường thọ và lòng hiếu thảo.
Không cắm hương vào mâm lễ: Nhiều gia chủ có thói quen sau khi cắm hương trên bàn thờ thì cắm luôn vào mâm đồ cúng và mâm đồ mã phía dưới, điều này hoàn toàn không nên.
Đồ cúng kể cả là chay hay mặn đều không nên cắm nén hương vào đó, bởi như thế là thủ tục mời vong, cúng chúng sinh. Muốn báo hiệu đó là mâm lễ, hãy cắm que hương vào cốc gạo.
Không nên thắp hương liên tục ngày Tết mà chỉ cần thắp trước lúc vào cúng, đồng thời chỉ cần thắp 1 hoặc 3 nén hương là được. Nếu muốn thắp hương liên tục thì có thể sử dụng hương vòng.
(*) Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!