Nguyên nhân gây ra tình trạng đau bụng ăn không tiêu

Đau bụng ăn không tiêu là hiện tượng xảy ra khi hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả, khiến thức ăn không được tiêu hóa trọn vẹn. 

Người bệnh thường cảm thấy đầy bụng, chướng hơi, buồn nôn, ợ nóng, đau âm ỉ vùng bụng trên hoặc quanh rốn sau khi ăn.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bao gồm:

• Ăn uống không hợp lý: Ăn quá nhanh, ăn quá no, sử dụng thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc uống rượu bia.

• Căng thẳng, lo âu: Tâm lý không ổn định ảnh hưởng đến nhu động ruột và hệ thần kinh tiêu hóa.

• Thiếu enzyme tiêu hóa: Khi cơ thể không sản xuất đủ enzyme để phân giải thức ăn.

• Bệnh lý tiêu hóa: Viêm loét dạ dày tràongược dạ dày thực quản (GERD), viêm đại tràng, rối loạn tiêu hóa, hội chứng ruột kích thích (IBS)...

• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như kháng sinh, giảm đau, thuốc chống viêm...

Nguyên nhân gây đau bụng khó tiêu

Triệu chứng kèm theo

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, đau bụng ăn không tiêu có thể đi kèm với nhiều dấu hiệu khác nhau. Trong đó các triệu chứng thường gặp nhất là:

• Đau bụng: Đau có thể âm ỉ, quặn thắt, hoặc tức bụng ở vùng trên rốn.

• Đầy bụng, chướng hơi: Bụng có cảm giác căng tức, khó chịu như có hơi. 

• Ợ hơi, ợ nóng: Ợ lên hơi hoặc dịch vị có vị chua hoặc nóng rát ở cổ.

• Buồn nôn hoặc nôn: Cảm giác khó chịu ở dạ dày.

• Thay đổi khẩu vị: Chán ăn, ăn không ngon miệng

• Táo bón hoặc tiêu chảy: Rối loạn đại tiện có thể đi kèm với đau bụng, khó tiêu.

• Khó tiêu: Cảm giác thức ăn khó tiêu hóa, lưu lại lâu trong dạ dày.

• Triệu chứng ít gặp: Sụt cân, sốt, mệt mỏi, suy nhược, đi ngoài phân đen,...

Các biện pháp xử lý tại nhà khi bị đau bụng, ăn không tiêu

Dưới đây là một số các biện pháp bạn có thể tự thực hiện tại nhà khi bị đau bụng, ăn không tiêu như:

Nghỉ ngơi

Tránh vận động mạnh ngay sau khi ăn: Cho hệ tiêu hóa có thời gian để làm việc. Bạn có thể ngồi tựa vào gối hoặc đi lại nhẹ nhàng.

Nằm nghiêng về bên trái: Tư thế này có thể giúp thức ăn di chuyển dễ dàng hơn từ dạ dày xuống ruột non.

Chườm ấm

Đặt một khăn ấm hoặc túi chườm ấm lên vùng bụng: Nhiệt ấm có thể giúp thư giãn các cơ bụng, giảm đau và co thắt.

Uống trà thảo dược

Trà gừng: Gừng có tác dụng chống viêm và làm dịu dạ dày. Bạn có thể uống trà gừng ấm hoặc nhai một lát gừng nhỏ.

Trà bạc hà: Bạc hà có thể giúp giảm đầy hơi và khó tiêu.

Trà hoa cúc: Hoa cúc có tác dụng an thần nhẹ và có thể giúp làm dịu đường tiêu hóa.

Trà hoa cúc có thể giúp làm dịu đường tiêu hóa

Uống nước ấm

Nước ấm có thể giúp làm dịu đường tiêu hóa và hỗ trợ quá trình tiêu hóa. Tránh uống nước lạnh hoặc đồ uống có gas.

Điều chỉnh chế độ ăn uống tạm thời

Tránh các thực phẩm có thể gây kích ứng: Đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ chiên xào, thực phẩm chế biến sẵn, rượu bia, cà phê, đồ uống có gas.

Ăn các thực phẩm dễ tiêu hóa: Cháo, súp, cơm mềm, bánh mì trắng, chuối, táo nghiền.

Ăn chậm, nhai kỹ: Việc nhai kỹ giúp giảm gánh nặng cho dạ dày.

Chia nhỏ các bữa ăn: Thay vì ăn 3 bữa lớn, hãy chia thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày.

Các biện pháp khác

Hạn chế sử dụng các thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, naproxen nếu không thực sự cần thiết và không có chỉ định của bác sĩ.

Thực hiện các bài tập thư giãn: Hít thở sâu, thiền, yoga nhẹ nhàng có thể giúp giảm căng thẳng, một yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa.

Bổ sung men vi sinh

Một số chủng lợi khuẩn đã được chứng minh mang tới nhiều lợi ích cho đường ruột và sức khỏe nói chung, ví dụ như lợi khuẩn Bacillus clausii. 

Việc bổ sung men vi sinh chứa lợi khuẩn Bacillus clausii không chỉ có tác dụng bổ sung lợi khuẩn đường ruột mà còn hỗ trợ giảm các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, đau bụng, đầy hơi do loạn khuẩn đường ruột. 

Đặc biệt đây là phương pháp hiệu quả và an toàn đối với những người có hệ tiêu hóa yếu, người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc người thường xuyên dùng kháng sinh. 

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ?

Các biện pháp tại nhà có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng, nhưng bạn cần đến gặp bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Đau bụng dữ dội và kéo dài.

• Nôn mửa liên tục hoặc nôn ra máu.

• Sốt cao.

• Đi ngoài ra máu hoặc phân đen.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

• Vàng da, vàng mắt.

• Khó thở.

• Đầy bụng, chướng bụng nhiều.

• Các triệu chứng không cải thiện sau vài ngày áp dụng các biện pháp tại nhà.

DS. Thu Hà

Theo Giáo dục & Cuộc sống/Giáo dục & Thời đại

https://doisongvietnam.vn/mach-ban-cach-xu-ly-khi-bi-dau-bung-an-khong-tieu-156585-9.html