Cao Bằng vốn có nhiều tín ngưỡng thờ phụng cũng như nhiều kiêng kỵ độc đáo, đặc biệt là những tục bảo vệ đứa trẻ vừa được sinh ra. Trong đó, tục để cành cây chắn qua cửa bảo vệ trẻ sơ sinh đến nay vẫn được nhiều bản làng người Tày duy trì.

Từ xưa đến nay, người Tày rất coi trọng việc dựng vợ, gả chồng, sinh nở vì họ cho rằng con người là vốn quý, là nền tảng xã hội. Do vậy, khi có những công việc lớn, họ luôn thận trọng kiêng kị để tránh những điều xui rủi có thể xảy ra. Nhất là vấn về sinh nở, nhiều thủ tục kiêng khem để bảo vệ trẻ sơ sinh và sản phụ được tất cả mọi người trong gia đình chú ý. Trong đó có tục chắn cành cây qua cửa để bảo vệ em bé mới sinh là một phong tục độc đáo đến nay vẫn được duy trì.

Tục lệ này đã có từ lâu đời. Khi nhà nào có em bé mới sinh, người thân trong gia đình sẽ lấy thân cây “mảy liểng” (tiếng dân tộc) chắn ngang qua cửa như một lời thông báo về việc nhà đang có tin vui. Ngoài ra, đây cũng là một lời nhắc nhở khi thấy cành cây này, người thân, họ hàng, hàng xóm hay người lạ không tự ý vào nhà khi gia chủ chưa cho phép. Bởi những đứa trẻ sơ sinh cần không gian yên tĩnh để bé lớn lên ngoan ngoãn, khỏe mạnh và bà mẹ vừa sinh cũng cần phục hồi sức khỏe. Trong trường hợp bắt buộc, nếu muốn vào nhà cần xin phép gia chủ hoặc đứng ở ngoài cửa nói nhỏ, tránh làm đứa trẻ mới sinh giật mình.

Tục để cành cây chắn qua cửa bảo vệ trẻ sơ sinh của người Tày đã có từ lâu đời.

Bà Nông Thị Hiền, xóm Hợp Nhất, xã Lý Quốc (Hạ Lang) cho biết: Tục lệ chắn cây ngang cửa để bảo vệ trẻ sơ sinh đã có lâu đời. Người Tày quan niệm rằng trẻ em vừa sinh ra là những búp măng non cần được bảo vệ, che chở khỏi những ồn ào hay những lời nói không tốt đẹp. 

Nếu ai đó không biết mà vào nhà do không tinh ý thấy cành cây chắn cửa thì chủ nhà lấy một nửa bát nước lã ra cho khách nhúng gấu áo của vạt trước vào bát nước rồi lấy nước đó vẩy nhẹ lên đầu đứa bé vài giọt (gọi là làm phép tẩy uế, trừ vía độc)... Người Tày còn kiêng kỵ nhất những người không sạch sẽ, những người “pác khôm” (ăn nói hàm hồ, ngoa ngoắt, ác khẩu). Họ quan niệm rằng khi mới sinh ra em bé rất non nớt, nếu bị quở sẽ dẫn đến biếng ăn, quấy khóc.

Người Tày còn cho rằng, cây “mảy liểng” khi chắn qua cửa sẽ giúp ngăn chặn những yêu ma, quỷ quái... có thể xâm nhập vào nhà ám ảnh đứa bé hoặc bắt mất hồn vía đứa bé khiến đứa bé quấy khóc, khó ở. Những người đi đường xa về hoặc vừa đi lao động, sản xuất mất vệ sinh, vào nhà nhiều khi vô ý bế ẵm cháu bé có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe cả mẹ và con. Khi đứa bé đầy tháng mới bỏ cành cây đi. Khi đó, mọi việc ra vào nhà mới trở lại bình thường, họ hàng, bạn bè lúc này nếu muốn tới thăm, chúc mừng gia đình sẽ tới vào dịp lễ đầy tháng hoặc những ngày sau đó.

Phong tục, tập quán của người Tày về việc sinh đẻ rất đa dạng, phong phú, trong đó có nhiều tục lệ đã lạc hậu được lược bỏ hoặc cách tân đơn giản để phù hợp với thời đại. Tục chắn cành “mảy liểng” qua cửa là một tục lệ cho tới nay vẫn được gìn giữ. Đây là một tục lệ mang một ý nghĩa nhân văn về cách ứng xử, bảo vệ trẻ nhỏ khi mới sinh ra. Người Tày hy vọng rằng những đứa trẻ khi mới sinh ra sẽ được bảo vệ thật tốt, để sau này lớn lên trở thành những người tài giỏi, có ích cho xã hội.