Nhiệm vụ góp mặt thường xuyên ở các cấp độ giải châu Á chỉ là một phần trong chiến lược hướng tới World Cup của bóng đá Việt Nam.

U19 Việt Nam tại giải U19 Đông Nam Á 2024. Ảnh: VFF

Bức tranh xán lạn 1 thập kỷ qua

10 năm qua, bóng đá Việt Nam đã có bước tiến đáng kể. Đội tuyển U23 Việt Nam liên tục dự vòng chung kết U23 châu Á từ năm 2016 đến nay. Trong đó, đỉnh cao là ngôi á quân năm 2018 vốn tạo nên tiếng vang khắp châu lục.

Đội tuyển U17, U19 Việt Nam cũng thường xuyên hiện diện tại vòng chung kết châu Á ở cấp độ tuổi tương ứng. Đặc biệt, năm 2017, lứa cầu thủ Quang Hải, Văn Hậu, Tiến Dũng… giúp Việt Nam lọt vào vòng chung kết U20 thế giới. Đây vẫn là kỳ World Cup giải trẻ duy nhất mà bóng đá Việt Nam có đại diện tham dự.

Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn nhiều lần nhấn mạnh, nếu muốn đội tuyển Việt Nam tham dự đấu trường thế giới thì các đội tuyển trẻ quốc gia trước đó cần thường xuyên góp mặt tại vòng chung kết châu lục. Thậm chí, họ phải nỗ lực tranh vé dự U17 hay U20 World Cup.

Chiến lược trên của Liên đoàn bóng đá Việt Nam hoàn toàn đúng đắn. Nhưng để hiện thực giấc mơ World Cup, bóng đá nước nhà cần có nhiều lứa cầu thủ được tập trung phát triển như thế hệ Công Phượng và Quang Hải.

Nên nhớ, chính họ đưa tuyển Việt Nam lần đầu vào đến vòng loại cuối cùng World Cup dành cho các đội châu lục mạnh nhất vào năm 2022, qua đó khởi đầu một tham vọng lớn lao sau này.

Đào tạo trẻ trọng điểm hơn

Thành công của lứa Công Phượng, Quang Hải đến từ quá trình đào tạo trẻ trọng điểm đến từ học viện Hoàng Anh Gia Lai, Hà Nội, PVF, Viettel cùng một số câu lạc bộ khác. Tầm quan trọng của các học viện đào tạo bóng đá trẻ cũng vì thế được nhìn nhận và đánh giá chuẩn mực.

Tuy nhiên, nền móng chiến lược này thực tế vẫn chỉ tập trung ở một vài đội bóng có tiềm lực hoặc giàu truyền thống. Đơn cử như Sông Lam Nghệ An, Viettel, PVF, Hà Nội hay Hoàng Anh Gia Lai. Một vài "lò" đào tạo của Bà Rịa Vũng Tàu, TPHCM chưa đủ sức bật để đóng góp nhiều tài năng cho bóng đá nước nhà.

Đáng tiếc hơn, theo chiều ngược lại, không ít những đội bóng mạnh trong công tác đào tạo trẻ lại lao đao vì biến cố tài chính, dẫn tới không thể duy trì hoạt động hoặc thiếu động lực lẫn tiềm lực để "ra lò" những cầu thủ giỏi.

10 năm trước, huấn luyện viên Hoàng Anh Tuấn từng chia sẻ: "Bóng đá Việt Nam không có nhiều học viện đào tạo bóng đá trẻ. Nếu mỗi lứa cầu thủ, chúng ta chỉ tìm được 50 em thì việc sàng lọc để chọn ra những gương mặt từ giỏi cũng chỉ xoay quanh chừng ấy con người.

Hãy nhìn sang Thái Lan, mỗi câu lạc bộ chuyên nghiệp đều có học viện bóng đá trẻ. Nhờ đó, họ có thể sở hữu từ 100-200 cầu thủ cho một đội tuyển trẻ. Thông qua quá trình tuyển chọn và cạnh tranh, Thái Lan đương nhiên có lực lượng chất lượng".

1 thập kỷ sau, ông Velizar Popov - tân huấn luyện viên Thể Công Viettel vẫn nhận thấy những vấn đề tương tự trong công tác đào tạo trẻ tại Việt Nam.

"Vẫn còn nhiều câu lạc bộ Việt Nam chưa có cơ sở tập luyện hoặc không tổ chức học viện bài bản. Điều này thực sự rất buồn. Rất nhiều tài năng trẻ không có cơ hội được tập luyện trong điều kiện bình thường. Đây là điều cần phải thay đổi càng sớm càng tốt", ông Popov cho hay.

Một trong những vấn đề khác trong nội lực bóng đá Việt Nam mà ông Popov nói thẳng: "Sai lầm phổ biến là có những huấn luyện viên bóng đá trẻ bắt đầu dạy chiến thuật cho trẻ em từ 10-11 tuổi, trong khi các em còn chưa kiểm soát được bóng, chưa rê, chuyền hay dứt điểm cơ bản.

Có thể họ chỉ quan tâm đến chiến thắng chứ không thực sự tập trung vào việc giúp trẻ em phát triển đúng cách. Trong bóng đá trẻ, không thể có áp lực về kết quả ngay lập tức, vì đây là một quá trình phát triển dài hạn, kéo dài từ độ tuổi 10 đến 20".

Câu chuyện cốt lõi liên quan đến bóng đá trẻ Việt Nam còn là tần suất và số lượng trận đấu dành cho những cầu thủ từ 15-19 tuổi. Không phủ nhận nỗ lực của VFF trong việc gia tăng số trận đấu tại các giải trẻ quốc gia (16 trận U17 Quốc gia, 16 trận U19 Quốc gia và 11 trận U21 Quốc gia). Song, không phải cầu thủ trẻ nào cũng đủ khả năng để chơi tất cả mặt trận này.

Nhiều cầu thủ phải "ngồi chơi xơi nước" khi quá thiếu sân chơi để từng bước phát huy tố chất bản thân. Thậm chí, nhiều trường hợp phải giải nghệ để tìm bước ngoặt khác trong cuộc đời.

Khát vọng đến World Cup của bóng đá Việt Nam được thể hiện rõ trong 10 năm trở lại đây. Định hướng để vươn tầm châu lục và thế giới của bóng đá nước nhà là đúng đắn, nhưng việc phát triển nội lực cần trọng điểm hơn, chặt chẽ hơn trong giai đoạn mới.

MINH PHONG  

https://laodong.vn/bong-da/con-duong-de-bong-da-tre-viet-nam-du-world-cup-1498408.ldo