16/08/2025 | 09:15 GMT+7
Từ lâu, nhiều người tin rằng cháo thật nhừ là lựa chọn tốt nhất cho người bệnh vì dễ ăn và dễ tiêu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, quan niệm này chưa hẳn đúng. Cháo quá nhừ không chỉ giảm hiệu quả hấp thu dưỡng chất mà còn có thể gây đầy bụng và phục hồi chậm.
Kinh nghiệm dân gian cho thấy, người xưa thường nấu cháo hạt gạo bung nhưng không nát, kết hợp gừng, hành hoặc trứng gà để bồi bổ, giữ ấm cơ thể. Trong Đông y, cháo được xem là món ăn dưỡng sinh giúp điều hòa tạng phủ. Nhưng nếu ăn cháo nguội, để lạnh hoặc loãng quá sẽ làm tỳ vị lạnh yếu, tiêu hóa chậm.

Cách nấu cháo cho người ốm hiệu quả (Ảnh: internet)
Về mặt tiêu hóa, ăn cháo quá nhừ khiến người bệnh gần như không cần nhai, bỏ qua bước kích thích tiết nước bọt chứa enzym amylase – yếu tố giúp phân giải tinh bột ngay từ miệng. Khi bỏ qua giai đoạn này, toàn bộ gánh nặng tiêu hóa chuyển xuống dạ dày và ruột non, dễ gây đầy bụng và kém hấp thu, nhất là ở người cao tuổi hoặc có hệ tiêu hóa yếu.
Về khoa học, nấu cháo quá lâu ở nhiệt độ cao khiến tinh bột bị gelatin hóa hoàn toàn, dẫn đến tăng đường huyết nhanh nhưng không bền. Người bệnh dễ đói lại sau vài giờ, trong khi dạ dày không co bóp hiệu quả và enzym tiêu hóa khó xử lý các dưỡng chất khác như đạm, chất béo.
Nghiên cứu của Đại học Công nghệ MARA (Malaysia) đăng trên PubMed Central năm 2024 cho thấy: cháo nấu sánh mềm vừa phải, hạt gạo bung nhưng vẫn giữ kết cấu giúp hấp thu tinh bột và protein tốt hơn. Loại cháo này còn tạo cảm giác no lâu, ít gây nặng bụng so với cháo loãng nhừ.
Quan niệm “cháo càng loãng càng dễ tiêu” là không chính xác, nhất là với người già hoặc người bệnh cần dinh dưỡng phục hồi. Các chuyên gia dinh dưỡng Đại học San Diego (Mỹ) cũng khẳng định, cháo nấu đúng cách kết hợp nguyên liệu ấm như gừng, hành, tiêu vừa giúp hỗ trợ tiêu hóa, vừa giữ ấm tỳ vị.
Theo khuyến nghị, nên nấu cháo với tỷ lệ 1 phần gạo và 8–10 phần nước. Hạt gạo cần bung mềm, sánh nhẹ nhưng không nhừ nát. Cháo nên ăn nóng, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Người bệnh nên ăn cháo kèm đạm dễ tiêu như thịt băm, cá, trứng gà và rau củ mềm. Thêm gia vị ấm như gừng, tiêu, hành lá để tăng hương vị và hỗ trợ tiêu hóa. Tránh hâm lại nhiều lần để giữ chất lượng và an toàn thực phẩm.
Dinh dưỡng cho người bệnh không chỉ nằm ở độ mềm của cháo, mà quan trọng là món ăn phải hỗ trợ tiêu hóa, phục hồi và tăng miễn dịch. Một bát cháo chuẩn cần đủ mềm để dễ ăn, đủ ấm để giữ tỳ vị khỏe, đủ đạm và chất béo lành mạnh để cung cấp năng lượng.
Cháo cho người ốm nếu được nấu đúng cách và kết hợp thực phẩm hợp lý sẽ vừa ngon miệng, vừa giàu dưỡng chất, giúp người bệnh nhanh chóng lấy lại sức khỏe.
Theo Phunutoday
https://mucwomen.com/chao-cho-nguoi-om-va-nhung-sai-lam-can-tranh-khi-nau.html