Bệnh tiểu đường không chỉ ảnh hưởng đến đường huyết mà còn kéo theo nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó loét lở là một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt ở bệnh nhân tiểu đường type 2. Những vết loét chậm lành, dễ nhiễm trùng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu không được phòng ngừa và xử lý kịp thời.

Loét lở ở người bệnh tiểu đường, đặc biệt là loét chân, là một trong những biến chứng phổ biến và nguy hiểm, thường được gọi là "bàn chân tiểu đường". Những vết loét này không chỉ gây đau đớn mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, thậm chí dẫn đến cắt cụt chi nếu không được điều trị kịp thời. Nguyên nhân gây loét lở bắt nguồn từ các yếu tố liên quan đến bệnh lý tiểu đường, ảnh hưởng đến tuần hoàn, thần kinh và khả năng chữa lành của cơ thể. Việc nhận biết và kiểm soát các yếu tố này là chìa khóa để giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ sức khỏe cho người bệnh.

Dưới đây là 6 nguyên nhân chính khiến người bệnh tiểu đường thường bị loét lở và các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

1. Tổn thương thần kinh ngoại biên

Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây loét lở ở người bệnh tiểu đường là tổn thương thần kinh ngoại biên, hay còn gọi là bệnh thần kinh tiểu đường. Khi lượng đường trong máu cao kéo dài, các dây thần kinh, đặc biệt ở chân, bị tổn thương, dẫn đến mất cảm giác hoặc cảm giác bất thường như tê, châm chích. Người bệnh có thể không nhận ra các vết xước, vết phồng rộp hoặc chấn thương nhỏ ở chân.

Những vết thương này, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, dễ bị nhiễm trùng và phát triển thành loét (Ảnh: Internet)

Để phòng tránh, người bệnh cần kiểm tra chân hàng ngày, sử dụng gương hoặc nhờ người thân hỗ trợ kiểm tra các vùng khó thấy, đồng thời giữ đường huyết ổn định thông qua chế độ ăn uống và thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

2. Lưu thông máu kém

Bệnh tiểu đường làm tổn thương mạch máu, gây hẹp hoặc tắc nghẽn, dẫn đến giảm lưu lượng máu đến các chi, đặc biệt là bàn chân. Lưu thông máu kém làm chậm quá trình lành vết thương, khiến các vết xước hoặc vết cắt nhỏ dễ trở thành loét lở.

Để cải thiện tuần hoàn, người bệnh nên duy trì hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ (nếu được bác sĩ cho phép), tránh hút thuốc lá và giữ ấm chân trong thời tiết lạnh. Việc kiểm soát cholesterol và huyết áp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì tuần hoàn máu khỏe mạnh.

3. Nhiễm trùng dễ xảy ra

Người bệnh tiểu đường có hệ miễn dịch yếu hơn bình thường do lượng đường huyết cao làm giảm khả năng của bạch cầu chống lại vi khuẩn. Điều này khiến các vết thương nhỏ, đặc biệt ở chân, dễ bị nhiễm trùng và tiến triển thành loét lở. Nhiễm trùng không được kiểm soát có thể lan rộng, gây viêm mô, áp-xe hoặc thậm chí nhiễm trùng máu.

Để phòng ngừa, người bệnh cần vệ sinh chân sạch sẽ hàng ngày, lau khô kỹ các kẽ ngón chân, sử dụng kem dưỡng ẩm để tránh da khô nứt và luôn mang giày dép bảo vệ để giảm nguy cơ chấn thương. Nếu phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, nóng hoặc có mủ, cần đến bác sĩ ngay lập tức.

4. Da khô và nứt nẻ

Da khô là vấn đề phổ biến ở người bệnh tiểu đường, đặc biệt ở bàn chân, do tổn thương thần kinh làm giảm tiết mồ hôi và dầu tự nhiên. Da khô dễ nứt nẻ, đặc biệt ở gót chân, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây loét. Ngoài ra, việc đi chân trần hoặc mang giày dép không phù hợp có thể làm tình trạng này trầm trọng hơn.

Để phòng tránh, người bệnh nên sử dụng kem dưỡng ẩm chuyên dụng, tránh các sản phẩm có cồn gây khô da. Hạn chế ngâm chân quá lâu trong nước nóng và luôn mang tất cotton thoáng khí để bảo vệ da.

5. Chấn thương do áp lực hoặc ma sát

Người bệnh tiểu đường thường không nhận ra áp lực hoặc ma sát từ giày dép không phù hợp, đặc biệt khi đã bị tổn thương thần kinh. Những điểm áp lực như gót chân, ngón chân hoặc lòng bàn chân dễ hình thành chai sần, phồng rộp, cuối cùng dẫn đến loét nếu không được xử lý. Đặc biệt, những người thừa cân hoặc có dị dạng bàn chân (như ngón chân quặp) có nguy cơ cao hơn.

Để phòng ngừa, người bệnh cần chọn giày dép chuyên dụng cho bệnh nhân tiểu đường, có đệm mềm và không gây cọ xát. Ngoài ra, việc sử dụng miếng lót giày y tế hoặc kiểm tra giày trước khi mang để loại bỏ dị vật cũng giúp giảm nguy cơ chấn thương.

6. Kiểm soát đường huyết kém

Nguyên nhân cốt lõi khiến người bệnh tiểu đường dễ bị loét lở là kiểm soát đường huyết không hiệu quả. Mức đường huyết cao kéo dài không chỉ làm tổn thương thần kinh và mạch máu mà còn làm chậm quá trình lành vết thương, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Những người không tuân thủ điều trị, bỏ qua chế độ ăn kiêng hoặc không dùng thuốc theo chỉ định thường có nguy cơ biến chứng cao hơn.

Để phòng tránh, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị, theo dõi đường huyết thường xuyên, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn. Việc phối hợp chặt chẽ với bác sĩ để điều chỉnh thuốc hoặc insulin khi cần thiết là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh và ngăn ngừa loét lở.

Loét lở ở người bệnh tiểu đường là một biến chứng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu hiểu rõ nguyên nhân và thực hiện các biện pháp bảo vệ phù hợp. Từ việc kiểm soát đường huyết, cải thiện tuần hoàn máu, đến chăm sóc da và chọn giày dép phù hợp, mỗi bước nhỏ đều góp phần giảm nguy cơ biến chứng. Người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh, tuân thủ điều trị và kiểm tra sức khỏe định kỳ để bảo vệ đôi chân và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Quỳnh Giang

Theo Người đưa tin

https://suckhoegiadinh.com.vn/gia-dinh-khoe/6-nguyen-nhan-khien-nguoi-benh-tieu-duong-thuong-bi-loet-lo-can-biet-de-tranh-41123/